In het kort
FIP (feline infectieuze peritonitis) was jarenlang vrijwel altijd dodelijk. Sinds juni 2023 is in Nederland een legale behandeling met antivirale middelen mogelijk, via je eigen dierenarts. De behandeling duurt minstens 12 weken en de meeste katten verdragen haar goed. Herken de signalen en wacht niet af.
Wat is FIP?
FIP ontstaat uit het kattencoronavirus (FCoV). Dat virus komt veel voor en geeft meestal weinig of milde darmklachten. Bij een klein deel van de katten verandert het virus in de kat zelf, waardoor het zich door het lichaam kan verspreiden. Dan ontstaat FIP. FIP treft vaak jonge katten, maar kan op elke leeftijd voorkomen.
Natte en droge FIP
Bij natte FIP hoopt zich vocht op in de buik of borst. Je ziet dan bijvoorbeeld een dikke buik of een kat die moeilijk ademt. Bij droge FIP ontstaan ontstekingen in organen, zonder veel vocht. Daarnaast kan FIP de ogen of het zenuwstelsel aantasten. Vaak spelen meerdere vormen tegelijk.
Welke signalen kun je zien?
- Koorts die niet overgaat, ook niet met antibiotica
- Sloomheid, minder eten en afvallen of slecht groeien
- Een dikke buik of snelle, moeizame ademhaling
- Veranderingen aan de ogen, zoals een troebel oog of een andere kleur iris
- Wankel lopen, gedragsveranderingen of insulten
Deze signalen passen ook bij andere ziekten. Daarom is goed onderzoek door een dierenarts nodig.
Hoe wordt FIP vastgesteld?
Er is niet één test die FIP altijd bewijst. De diagnose is een puzzel van leeftijd, klachten, lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en, als er vocht is, onderzoek van dat vocht. Soms is echografie of aanvullend onderzoek nodig. Een ervaren dierenarts kan de stukjes samen leggen.
Is FIP behandelbaar?
Ja. Sinds juni 2023 kunnen katten met FIP in Nederland legaal worden behandeld met GS-441524 (capsules of drank) en remdesivir (infuus). Deze middelen worden bereid door de apotheek van de Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht. De behandeling vindt plaats binnen een landelijke FIP-studie.
Volgens de internationale richtlijnen van ISFM/iCatCare en de European Advisory Board on Cat Diseases (ABCD) kan de behandeling bij de meeste katten direct met capsules of drank beginnen. Een infuus met remdesivir is vooral nodig als een kat erg ziek is of niet kan slikken. De dosering hangt af van de vorm van FIP en wordt bepaald door de behandelend dierenarts.
Hoe lang duurt de behandeling?
De standaardbehandeling duurt 12 weken. Uit nieuw onderzoek blijkt dat een kortere behandeling van 6 weken bij een deel van de katten even goed kan werken. De ABCD-richtlijnen van 2026 noemen deze kortere behandeling daarom als optie. In Nederland is een behandeltraject van 6 weken nu ook mogelijk, als onderdeel van een studie.
Controles en bijwerkingen
Tijdens de behandeling wordt je kat regelmatig gecontroleerd, onder andere met wegen en bloedonderzoek. Die controles kunnen bij je eigen dierenarts plaatsvinden. De meeste katten verdragen de medicatie goed. Soms ontstaat wat diarree.
Waar kan de behandeling starten?
De intake gebeurt bij een van de aangewezen klinieken. Op dit moment zijn dat:
- Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren, Utrecht
- AniCura Diergeneeskundig Verwijscentrum Haaglanden, Rijswijk
- AniCura Diergeneeskundig Verwijscentrum Dordrecht
- AniCura Medisch Centrum voor Dieren, Amsterdam
- Evidensia Dierenziekenhuis Amsterdam
- AniCura Verwijscentrum De Tweede Lijn, Zwolle
- Veterinaire Specialisten Vught
- Evidensia Dierenziekenhuis Hart van Brabant, Waalwijk
- Evidensia Dierenziekenhuis Arnhem
- Evidensia Dierenziekenhuis Barendrecht
- Diergeneeskundig Specialistisch Centrum De Wagenrenk, Wageningen
Je eigen dierenarts meldt je kat aan. Na de start kunnen de controles meestal bij je eigen dierenarts verder.
Waarom geen middelen van internet?
Via sociale media worden middelen tegen FIP aangeboden zonder voorschrift. Je weet dan niet wat erin zit en hoeveel. Bovendien mis je de begeleiding en controles die nodig zijn om de behandeling goed te laten verlopen. Gebruik daarom alleen medicatie op voorschrift van een dierenarts.
Wat kun je doen als je FIP vermoedt?
- Neem contact op met je eigen dierenarts en wacht niet af, zeker niet bij een kat die snel achteruitgaat.
- Je dierenarts kan je kat aanmelden voor een intake bij een van de FIP-klinieken.
- Houd thuis bij hoe het gaat: eetlust, gewicht, ademhaling en energie.
Medische disclaimer
Deze informatie vervangt geen onderzoek door een dierenarts. Is je kat erg ziek, ademt ze moeilijk of eet ze niet? Neem dan dezelfde dag contact op met je dierenarts.
Bronnen
- Tasker S, et al. Update on treatment of feline infectious peritonitis: ABCD Guidelines. Viruses 2026;18(4):452
- ISFM/International Cat Care: An update on treatment of FIP using antiviral drugs (mei 2024)
- Helfer-Hungerbuehler S, et al. Short treatment of 42 days with oral GS-441524 results in equal efficacy as the recommended 84-day treatment in cats suffering from FIP with effusion. Viruses 2024;16(7)
- Universiteit Utrecht, Apotheek Diergeneeskunde: Feline infectieuze peritonitis (FIP)
Foto: Lexa Shep via Pexels
Kleine veranderingen eerder zien
Ontvang direct Pip's Senior Cat Check, twee korte welkomsttips en daarna ongeveer één keer per maand begrijpelijke kattenkennis van Pip en Marieke.
