In het kort
Een kat kan incidenteel braken zonder ernstig ziek te zijn. Maar herhaald of chronisch braken hoort niet automatisch bij ‘gewoon kat zijn’. Maag-darmziekte, voedselreacties, nierziekte, hyperthyreoïdie en andere aandoeningen kunnen meespelen. Houd frequentie, inhoud, eetlust, gewicht en ontlasting bij en bespreek een terugkerend patroon met je dierenarts.
Eerst: is het echt braken?
Braken is een actief proces. Vaak zie je misselijkheid, slikken, liplikken, buikpers en vervolgens maag- of darminhoud. Regurgitatie is meestal passiever en komt uit de slokdarm. Hoesten kan bij katten óók eindigen in kokhalzen. Een filmpje van de episode is daarom vaak waardevoller dan de beschrijving ‘hij doet alsof hij moet overgeven’.
En haarballen dan?
Haar inslikken bij het wassen is normaal. Regelmatig haarballen braken hoeft dat niet te zijn. In een review in Journal of Feline Medicine and Surgery wordt benadrukt dat frequente haarballen bij vooral kortharige katten kunnen wijzen op een onderliggend probleem, bijvoorbeeld meer haarinslikken door jeuk of veranderde maag-darmmotiliteit.
Wanneer is braken ‘chronisch’?
Daarvoor hoeft een kat niet iedere dag te braken. Een terugkerend patroon gedurende weken is chronisch — ook als het bijvoorbeeld één keer per week gebeurt. Juist doordat eigenaren eraan wennen, kan zo’n patroon lang bestaan voordat iemand zich realiseert hoeveel episodes er eigenlijk zijn geweest.
Mogelijke oorzaken
Chronisch braken kan onder andere voorkomen bij:
- chronische enteropathie en voedselresponsieve ziekte;
- pancreatitis;
- chronische nierziekte;
- hyperthyreoïdie;
- lever- en galwegaandoeningen;
- parasieten;
- motiliteitsproblemen;
- tumoren zoals intestinaal lymfoom.
‘Maar ze eet goed en valt niet af’
Dat sluit ziekte niet uit. Sommige katten met chronische maag-darmziekte blijven lang levendig en hebben een redelijk normale eetlust. Het terugkerende braken kan dan het eerste duidelijke signaal zijn.
Wat kun je thuis bijhouden?
- hoe vaak je kat braakt;
- tijdstip ten opzichte van eten;
- of er voedsel, gal, schuim of haar in zit;
- gewicht en eetlust;
- ontlasting;
- medicatie en dieet;
- een filmpje van de episode.
Een simpele notitie in je telefoon geeft na een paar weken vaak veel meer informatie dan ‘volgens mij ongeveer af en toe’.
Wanneer dezelfde dag contact opnemen?
Bel sneller als je kat meerdere keren achter elkaar braakt, geen water binnenhoudt, niet wil eten, pijnlijk of sloom is, bloed braakt, mogelijk een vreemd voorwerp heeft gegeten of duidelijk uitdroogt. Ook bij kittens, kwetsbare senioren en katten met chronische ziekte is eerder beoordelen verstandig.
Wat kan de dierenarts onderzoeken?
Dat hangt af van leeftijd en voorgeschiedenis. Mogelijke eerste stappen zijn lichamelijk onderzoek, bloed- en urineonderzoek, ontlastingsonderzoek en bij oudere katten onder andere T4. Afhankelijk van het patroon kunnen pancreasdiagnostiek, cobalamine, echografie en soms biopten nodig zijn. Het doel is niet alleen het braken onderdrukken, maar begrijpen waarom het gebeurt.
Tot slot
Een enkele haarbal is iets anders dan maandenlang wekelijks braken. ‘Katten doen dat nu eenmaal’ is daarom geen goede einddiagnose. Kijk naar frequentie, trend en de hele kat.
Medische disclaimer
Deze informatie vervangt geen onderzoek door een dierenarts. Is je kat ziek, braakt ze herhaaldelijk of verandert haar eetlust of gewicht? Neem contact op met je dierenarts.
Bronnen
- Hauck SR, Gisselman K, Cordner A, Nicholson AG. Chronic Vomiting in Cats: Etiology and Diagnostic Testing. J Am Anim Hosp Assoc. 2016;52:269–276. PubMed.
- Cannon M. Hair balls in cats: a normal nuisance or a sign that something is wrong? J Feline Med Surg. 2013;15:21–29. PubMed.
- Batchelor DJ, Devauchelle P, Elliott J, et al. Mechanisms, causes, investigation and management of vomiting disorders in cats: a literature review. J Feline Med Surg. 2013;15:237–265. PubMed.
Kleine veranderingen eerder zien
Ontvang direct Pip's Senior Cat Check, twee korte welkomsttips en daarna ongeveer één keer per maand begrijpelijke kattenkennis van Pip en Marieke.
Pip’s Post wordt klaargezet. Inschrijven opent zodra de e-mailverbinding betrouwbaar is getest.